fbpx
විකිපීඩියා

ඇෆ්ගනිස්ථානය

ඇෆ්ගනිස්ථාන ඉස්ලාමික ජනරජය, එසේත් නැතිනම් පොදු ව්‍යවහාරයට අනුව ඇෆ්ගනිස්ථානය යනු දකුණු-මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩබිමින් වටවූ කඳුකර රාජ්‍යයකි. එය දකුණින් සහ නැගෙනහිරින් පාකිස්ථානයට ද, බටහිරින් ඉරානයට ද, උතුරින් තුර්කමෙනිස්ථානයට, උස්බෙකිස්ථානයට සහ ටජිකිස්ථානයට ද, ඊසානදිගින් චීනයට ද මායිම් වී ඇත. වත්මන් ඇෆ්ගනිස්ථාන භූමිය අතීතයේ දී සේද මාවතේ සහ මානව සංක්‍රමණයේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ක්‍රිපූ 50,000 තරම් ඈත අතීතයේ මෙහි මිනිස් වාසය පැවති බවට සාක්ෂි පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් සොයාගෙන ඇත. මේ ප්‍රදේශයේ නාගරික ජනාවාස ක්‍රිපූ 3000-2000 අතර කාලයක ඇරඹෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.

ඇෆ්ගනිස්ථාන ඉස්ලාමික ජනරජය
جمهوری اسلامی افغانستان
(පර්සියානු: Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afġānistān)
د افغانستان اسلامي جمهوریت
(Pashto: Da Afġānistān Islāmī Jomhoriyat)
2001-
ධජය
Emblem
අගනුවර
සහ විශාලතම නගරය
කාබුල්
නිල භාෂාව(න්)ඩාරි (පර්සියානු) සහ පෂ්ටෝ
ජාති නාම(ය)ඇෆ්ගනිස්ථාන [alternatives]
රජයඉස්ලාමික ජනරජය
හමීඩ් කර්සායි
මොහොමඩ් ෆාහිම්
කරීම් ඛලිලි
අබ්දුල් සලාම් අසිzමි
Establishment
ඉතිහාසය
October 1747
August 19, 1919
• ස්ථාපිත කළේ
2001
වර්ග ප්‍රමාණය
• සම්පූර්ණ
647,500 km2 (250,000 sq mi) (41st)
• ජලය (%)
negligible
ජනගහණය
• 2009 ඇස්තමේන්තුව
29,150,000 (42 වැනියා)
• 1979 ජන සංගණනය
13,051,358
• ඝණත්වය
43.5/km2 (112.7/sq mi) (150 වැනියා)
දදේනි(ක්‍රශසා)2009 ඇස්තමේන්තුව
• සම්පූර්ණ
$27.014 billion
• ඒක පුද්ගල
$935
දදේනි(නාමික)2009 ඇස්තමේන්තුව
• සම්පූර්ණ
$14.044 billion
• ඒක පුද්ගල
$486
මාසද(2007)0.352
පහළ · 181st
ව්‍යවහාර මුදලAfghani (AFN)
වේලා කලාපයUTC+4:30 (D†)
රිය ධාවන මං තීරුවright
ඇමතුම් කේතය93
අන්තර්ජාල TLD.af
පූර්වප්‍රාප්ති වනුයේ

කාලයත් සමග ජනවර්ග රාශියක් ජීවත් වී ඇති ඇෆ්ගනිස්ථානය, මධ්‍යම ආසියාව සහ මැදපෙරදිගත් ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයත් යා කරන වැදගත් ස්ථානීය පිහිටුමක පවතියි. මේ නිසාම පුරාණයේ සිටම මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්, මෞර්ය අධිරාජ්‍යය, ජෙන්ගිස් ඛාන් වැන්නන්ගේ හමුදා ආක්‍රමණවලට ඇෆ්ගනිස්ථානය ගොදුරු වී ඇත.

පටුන

"ඇෆ්ගන් මිනිසුන්ගේ දේශය" යන අර්ථය ඇතිව පර්සියන් බසින් සෑදී ඇත. "ඇෆ්ගන්" යන්න මිනිසුන්ගේ ගෝත්‍රය හැඳින්වීමටත් "තාන්" යන්න ප්‍රදේශය යන අරුත ඇති උපසර්ගයක් ලෙසත් යෙදී ඇත. මුල් කොටස වූ ඇෆ්ගන් යන්න අතීතයේ සිටම මෙහි මුල්ම හා විශලතම ජන කොට්ඨාශය වන පෂ්තුන් ජනයා හැඳින්වීමට යොදාගන්නකි. මෙය 3 වන සියවසේ "අබ්ගන්" ලෙසත් 6 වන සියවසේ "අවගන" ලෙසත් භාවිතා කෙරී ඇත.

නිරිත දිගින් හා දකුණින් තැනි සහිත ගොඩ බිමින් වට වූ කඳුකර රටකි.විවිධ අවස්ථා වල දකුණු අසියාවේ, මධ්‍යම අසියාවේ, හෝ බටහිර දිග අසියාවේ (මැද පෙරදිග ) පිහිටි බවට විස්තර කෙරේ.එය උතුරු අක්ෂාංශ 29°-39° හා නැගෙනහිර දේශාංශ 60°-75° අතර පිහිටා ඇත.උසම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 24557ක් (මීටර් 7485 ) උසින් වූ නව්ෂාක් වේ. දේශගුණය ප්‍රදේශානුගතව සීඝ්‍ර ලෙස වෙනස් වේ. රටේ බොහෝ කොටස් වියලි අතර නැවුම් ජලය හිඟය.අන්තර්වාහී සිස්තානීය තටකය යනු ලෝකයේ වියලිතම ප්‍රදේශ වලින් එකකි.

  1. "Languages of Afghanistan". Central Intelligence Agency. The World Factbook. Retrieved2010-09-16.
  2. "Afghanistan". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 2007-12-13. Retrieved2010-06-24.
  3. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1"(PDF). 2008 revision. United Nations. Retrieved2009-03-12.line feed character in |author= at position 42 (help);Cite journal requires |journal= (help)
  4. "Afghanistan". International Monetary Fund. Retrieved2010-04-21.
  5. "The Afghans - Their History and Culture". Center for Applied Linguistics. June 30, 2002. Retrieved2010-09-10.
  6. Griffin, Luke (January 14, 2002). "The Pre-Islamic Period". Afghanistan Country Study. Illinois Institute of Technology. Retrieved2010-10-14.
  7. "Afghanistan country profile". BBC News. 2 October 2010. Retrieved2010-11-07.

ඇෆ්ගනිස්ථානය
ඇෆ, ගන, නය, කරන, කරණය, ඇෆ, ගන, නය, යළ, කරන, ලද, ඇෆ, ගන, ඉස, ජනරජය, එස, නම, යවහ, රයට, අන, යන, දක, මධ, යම, ආස, සම, ණය, ඩබ, වටව, කඳ, කර, යයක, එය, දක, සහ, නහ, නයට, බටහ, ඉර, නයට, උත, කම, නයට, උස, නයට, සහ, ටජ, නයට, ඊස, නද, නයට, ඇත, වත, මන, ඇෆ, ගන, අත, තය, වත, සහ, නව. ඇෆ ගන ස ථ නය භ ෂ ව ම ර කරන න ස ස කරණය ඇෆ ගන ස ත නය ව ත න යළ ය ම කරන ලද ඇෆ ගන ස ථ න ඉස ල ම ක ජනරජය එස ත න ත නම ප ද ව යවහ රයට අන ව ඇෆ ගන ස ථ නය යන දක ණ මධ යම ආස ය ව ප හ ට සම ප ර ණය න ම ග ඩබ ම න වටව කඳ කර ර ජ යයක එය දක ණ න සහ න ග නහ ර න ප ක ස ථ නයට ද බටහ ර න ඉර නයට ද උත ර න ත ර කම න ස ථ නයට උස බ ක ස ථ නයට සහ ටජ ක ස ථ නයට ද ඊස නද ග න ච නයට ද ම ය ම ව ඇත වත මන ඇෆ ගන ස ථ න භ ම ය අත තය ද ස ද ම වත සහ ම නව ස ක රමණය සන ධ ස ථ නයක ව ය ක ර ප 50 000 තරම ඈත අත තය ම හ ම න ස ව සය ප වත බවට ස ක ෂ ප ර ව ද ය ඥයන ව ස න ස ය ග න ඇත 5 ම ප රද ශය න ගර ක ජන ව ස ක ර ප 3000 2000 අතර ක ලයක ඇරඹ න නට ඇත ය ස ළක 6 ඇෆ ගන ස ථ න ඉස ල ම ක ජනරජය جمهوری اسلامی افغانستان පර ස ය න Jomhuri ye Eslami ye Afġanistan د افغانستان اسلامي جمهوریت Pashto Da Afġanistan Islami Jomhoriyat 2001 ධජය Emblemජ ත ක ග ය ඇෆ ගන ජ ත ක ග ය ග න අගන වර සහ ව ශ ලතම නගරයක බ ල න ල භ ෂ ව න ඩ ර පර ස ය න සහ පෂ ට 1 ජ ත න ම ය ඇෆ ගන ස ථ න alternatives රජයඉස ල ම ක ජනරජය ජන ධ පත හම ඩ කර ස ය උප ජන ධ පත ම හ මඩ ෆ හ ම උප ජන ධ පත කර ම ඛල ල න ත පත අබ ද ල සල ම අස zම Establishmentඉත හ සය First Afghan state 2 October 1747 IndependenceAugust 19 1919 ස ථ ප ත කළ 2001වර ග ප රම ණය සම ප ර ණ647 500 km2 250 000 sq mi 41st ජලය negligibleජනගහණය 2009 ඇස තම න ත ව29 150 000 3 42 ව න ය 1979 ජන ස ගණනය13 051 358 ඝණත වය43 5 km2 112 7 sq mi 150 ව න ය දද න ක රශස 2009 ඇස තම න ත ව සම ප ර ණ 27 014 billion 4 ඒක ප ද ගල 935 4 දද න න ම ක 2009 ඇස තම න ත ව සම ප ර ණ 14 044 billion 4 ඒක ප ද ගල 486 4 ම සද 2007 0 352 පහළ 181stව යවහ ර ම දලAfghani AFN ව ල කල පයUTC 4 30 D ර ය ධ වන ම ත ර වrightඇමත ම ක තය93අන තර ජ ල TLD afප ර වප ර ප ත වන ය Islamic Emirate of Afghanistan ක ලයත සමග ජනවර ග ර ශ යක ජ වත ව ඇත ඇෆ ගන ස ථ නය මධ යම ආස ය ව සහ ම දප රද ගත ඉන ද ය න උපමහ ද ව පයත ය කරන ව දගත ස ථ න ය ප හ ට මක පවත ය 7 ම න ස ම ප ර ණය ස ටම මහ ඇල ක ස න ඩර ම ර ය අධ ර ජ යය ජ න ග ස ඛ න ව න නන ග 5 6 හම ද ආක රමණවලට ඇෆ ගන ස ථ නය ග ද ර ව ඇත පට න 1 ශබ දන ෂ පත ත ය 2 භ ලක ෂණ 3 ඉත හ සය 4 ආශ ර තශබ දන ෂ පත ත ය ස ස කරණය ඇෆ ගන ම න ස න ග ද ශය යන අර ථය ඇත ව පර ස යන බස න ස ද ඇත ඇෆ ගන යන න ම න ස න ග ග ත රය හ ඳ න ව මටත ත න යන න ප රද ශය යන අර ත ඇත උපසර ගයක ල සත ය ද ඇත ම ල ක ටස ව ඇෆ ගන යන න අත තය ස ටම ම හ ම ල ම හ ව ශලතම ජන ක ට ඨ ශය වන පෂ ත න ජනය හ ඳ න ව මට ය ද ගන නක ම ය 3 වන ස යවස අබ ගන ල සත 6 වන ස යවස අවගන ල සත භ ව ත ක ර ඇත භ ලක ෂණ ස ස කරණයන ර ත ද ග න හ දක ණ න ත න සහ ත ග ඩ බ ම න වට ව කඳ කර රටක ව ව ධ අවස ථ වල දක ණ අස ය ව මධ යම අස ය ව හ බටහ ර ද ග අස ය ව ම ද ප රද ග ප හ ට බවට ව ස තර ක ර එය උත ර අක ෂ ශ 29 39 හ න ග නහ ර ද ශ ශ 60 75 අතර ප හ ට ඇත උසම ස ථ නය ම හ ද මට ටම ස ට අඩ 24557ක ම ටර 7485 උස න ව නව ෂ ක ව ද ශග ණය ප රද ශ න ගතව ස ඝ ර ල ස ව නස ව රට බ හ ක ටස ව යල අතර න ව ම ජලය හ ඟය අන තර ව හ ස ස ත න ය තටකය යන ල කය ව යල තම ප රද ශ වල න එකක ඉත හ සය ස ස කරණයආශ ර ත ස ස කරණය Languages of Afghanistan Central Intelligence Agency The World Factbook Retrieved 2010 09 16 Afghanistan The World Factbook Central Intelligence Agency 2007 12 13 Retrieved 2010 06 24 Department of Economic and Social Affairs Population Division 2009 World Population Prospects Table A 1 PDF 2008 revision United Nations Retrieved 2009 03 12 line feed character in author at position 42 help Cite journal requires journal help 4 0 4 1 4 2 4 3 Afghanistan International Monetary Fund Retrieved 2010 04 21 5 0 5 1 The Afghans Their History and Culture Center for Applied Linguistics June 30 2002 Retrieved 2010 09 10 6 0 6 1 Griffin Luke January 14 2002 The Pre Islamic Period Afghanistan Country Study Illinois Institute of Technology Retrieved 2010 10 14 Afghanistan country profile BBC News 2 October 2010 Retrieved 2010 11 07 https si wikipedia org w index php title ඇෆ ගන ස ථ නය amp oldid 487436 ව ත න සම ප රව ශනය ක ර ණ,